De Schrijverswijk: de Hoogovenswijk van Heerhugowaard
Een gedeelte van de Schrijverswijk in Heerhugowaard werd in samenwerking met de Hoogovens – later Corus, tegenwoordig Tata Steel - gebouwd. Om de bijzondere verhalen uit die tijd niet verloren te laten gaan, is er een bijzondere pilot tussen gemeente Dijk en Waard en kindcentrum De Paperclip.
Als je via de Vondellaan en de Erasmuslaan de Erasmussingel oprijdt, kom je in een door water omringd gedeelte van de Schrijverswijk. Rechts van de Erasmussingel vind je rijtjeshuizen, terwijl de huizen aan de linkerkant (semi-)vrijstaand zijn. Dat heeft een bijzondere reden en als je de historie weet ga je heel anders kijken. In de jaren zestig werd Heerhugowaard als (secundaire) groeikern aangewezen en er kwamen veel mensen van buitenaf wonen. Wie in Heerhugowaard op school zat, zat zeker met kinderen in de klas wiens – meestal – vader bij de Hoogovens werkte: een enorm grote, belangrijke werkgever voor de regio. Grote kans dat deze klasgenoten in de Schrijverswijk woonden en met een reden: een deel van deze wijk werd in samenwerking met of in opdracht van – stuur ons een e-mail als je hier meer over weet - die Hoogovens gebouwd.
Kindcentrum De Paperclip helpt mee om de historie te vertellen
Kindcentrum De Paperclip helpt mee om de historie van de wijk te vertellen. Lieve-Lotte Groeneweg houdt zich als beleidsmedewerker Erfgoed bezig met de historie van onze regio terwijl Gerben Slippens Gebiedsverbinder is voor onder meer de Schrijverswijk.
“Ik sprak iemand en die zei: ‘Weet je dat hier vroeger de bus wegreed?’”, begint Gerben. “Dat bleek de bus van en naar de Hoogovens te zijn. Iedereen die in de wijk woonde werkte daar en hoewel veel bewoners de historie niet kennen, hoorde ik ook bijzondere en mooie verhalen hoe mensen uit alle delen van het land hier kwamen wonen en hoe ze samenleefden. Of hoe jongeren zeer laat de kroeg uitkwamen en via een andere kant de wijk in reden om niet gesnapt te worden door hun vader, die alweer klaar stond bij die halte om naar het werk te gaan!”
Lieve-Lotte: “Vanuit de gemeente zijn we sinds de zomer gestart met het onderzoeken en inventariseren van het naoorlogse erfgoed. De Schrijverswijk, de Schilderswijk, de Planetenwijk en de Bomen- en Recreatiewijk zijn de eerste uitbreidingswijken van Heerhugowaard. Dit zijn typische jarenzestig- en jarenzeventigwijken waar nog vele lokale verhalen te vinden zijn, die van belang zijn voor het naoorlogse erfgoed in Dijk en Waard. Die kan je niet in boeken vinden, maar de leerlingen van De Paperclip gaan ze verzamelen.”
“Hoe was het bijvoorbeeld om van buitenaf in Heerhugowaard te komen? Hoe keken mensen naar elkaar om?”, vult Gerben aan.
Landbouwmechanisatie
Lieve-Lotte schetst het grotere beeld: “Na de oorlog werd de land- en tuinbouw gemechaniseerd, er vond ruilverkaveling plaats, jongeren namen niet automatisch het bedrijf van hun ouders over, maar werden gestimuleerd elders te werken, zoals in de Zaanstreek, het Noordzeekanaalgebied en bij de Hoogovens. Het was een overgang van landbouw naar meer industrie en transport. Grote bedrijven als de Hoogovens maakten afspraken met gemeentes en woningbouwverenigingen om arbeiders te huisvesten. Er kwam in ‘71 ook een woonoord, Casa del Norte, dat Heerhugowaarders ‘het Spanjaardenhotel’ noemden, omdat er veel Spaanse en later Turkse Hoogovens-arbeiders zaten. Een deel daarvan werd later de gevangenis en is nu het AZC”
Hoogovens gaven kansen
Gerben vult aan: “De Hoogovens gaven je een kans om ongeschoold een baan, een opleiding en een huurhuis te krijgen. Voor veel jonge mensen een enorme stap vooruit. En je werd opgehaald en weggebracht door de busdienst die er speciaal voor werd opgezet. Dagelijks reden er veertig bussen door Heerhugowaard en Langedijk! Het was trouwens geen must om een huis in de Schrijverswijk te huren, want sommige mensen hadden al een huis of kochten iets in een andere wijk.”
Lieve-Lotte: “Aan de Erasmussingel zie je dat er grotere huizen werden gebouwd, waarschijnlijk voor leidinggevend personeel en de rijtjeswoningen voor de normale arbeiders. Het lijkt dus heel bewust en hand in hand te gaan en ik hoorde bijvoorbeeld ook dat kinderen niet speelden op de plekken waar mensen avonddienst hadden en overdag sliepen.”
Burendag
Kindcentrum De Paperclip is al genoemd. Met de gemeente is er een ‘pilot’ gestart met vier doelen: verhalen ophalen over het ontstaan van de Hoogovenswijk, leerlingen kennis laten maken met erfgoedonderzoek, foto's, documenten en herinneringen verzamelen en inzicht krijgen in de maatschappelijke betekenis van de Hoogovens voor de wijk en haar bewoners als onderdeel/pilot van de genoemde inventarisatie van het naoorlogse erfgoed.
Gerben: “De wijk kent veel huurwoningen en dan is er meer doorloop. Mensen kennen hun buren niet meer en er wordt minder naar elkaar omgekeken, terwijl je elkaar vroeger kende en vaak collega van elkaar was. Door het project met De Paperclip hopen we dat we mensen uit de buurt weer beter bij elkaar kunnen brengen en dat ze door de geschiedenis te leren trotser op en blijer met hun wijk worden. De Burendag op vrijdag 25 september is de start. Daarnaast nemen de leerlingen de geschiedenis die ze leren mee naar huis en ondertussen hopen we veel verhalen van die eerste jaren te horen en te kunnen optekenen. Een echte win-winsituatie dus.”
Deel uw verhalen
Via een flyer, wijkcommunicatie en de Burendag wordt een oproep gedaan aan (voormalige) inwoners van de Schrijverswijk die verhalen, herinneringen of foto’s willen delen met de leerlingen. Bent u zo iemand? Dan horen we graag van u via erfgoed@dijkenwaard.nl(Verwijst naar een e-mailadres)