Vrijwilligers leren eenzaamheid herkennen: "Het mes snijdt aan twee kanten"
Vrijwilligers zijn onmisbaar in buurthuizen en ontmoetingscentra. Ze schenken koffie, verwelkomen bezoekers, organiseren activiteiten en maken tijd voor een praatje. Vaak merken zij als eerste wanneer iemand zich terugtrekt of niet lekker in zijn vel zit. Juist daarom organiseert de gemeente Dijk en Waard in het kader van de Week tegen Eenzaamheid een workshop voor vrijwilligers over het herkennen en bespreekbaar maken van eenzaamheid.
Eenzaamheid herkennen en bespreekbaar maken
De workshop wordt gegeven door trainer en eenzaamheidsdeskundige Fiet Meijer. Zij ondersteunt al jarenlang vrijwilligers en professionals bij het herkennen van signalen van eenzaamheid en het voeren van gesprekken hierover.
‘Als je eenzaam bent, dan ligt dat aan jezelf’
Volgens Fiet is eenzaamheid een onderwerp dat veel voorkomt, maar waar mensen niet altijd gemakkelijk over praten. "Eenzaamheid is vaak niet zichtbaar en zit in de taboesfeer. Mensen laten niet altijd merken dat ze zich alleen voelen, en het is lastig om hulp te vragen. Want als je eenzaam bent, dan ligt dat aan jezelf, is de tendens. Daarom is het belangrijk dat vrijwilligers weten waar ze op kunnen letten en dat ze leren hoe ze op een respectvolle manier een gesprek kunnen beginnen." Ze wil benadrukken dat het ons allemaal kan overkomen. “Ik ben ervan overtuigd dat iedereen weleens een moment in zijn leven het gevoel van eenzaamheid heeft ervaren: er niet bij horen, buiten de boot vallen, buitengesloten worden of de aansluiting missen. “Het is een naar gevoel dat, als het langer duurt, grote impact kan hebben op de gezondheid. Op de lange termijn is eenzaamheid zelfs schadelijker dan roken. Je systeem slaat ervan op tilt en het heeft invloed op je gezondheid en mentale veerkracht. Juist daarom is het zo belangrijk dat signalen tijdig worden herkend en bespreekbaar worden gemaakt.”
Ontmoeting begint met aandacht
Ook vanuit de gemeente wordt dit onderstreept. Jeannette Schmidt is namens de gemeente aangesloten bij de aanpak Eén tegen Eenzaamheid, waarin diverse lokale organisaties zich hebben aangesloten om het onderwerp zichtbaar en bespreekbaar te maken. Van 24 tot en met 30 september is de landelijke Week tegen Eenzaamheid. Ook in Dijk en Waard besteden we deze week extra aandacht aan ontmoeting, verbinding en aandacht voor elkaar. “Eenzaamheid is een onderwerp dat alle leeftijden raakt en zich op verschillende manieren kan uiten”, zegt jeanette. “Niet iedereen die eenzaam is, is alleen. En niet iedereen die alleen woont, voelt zich eenzaam. Juist daarom is bewustwording belangrijk. Door vrijwilligers meer kennis en vertrouwen te geven, wordt het makkelijker om signalen te herkennen en er iets mee te doen. In de praktijk blijkt dat kleine gebaren vaak al veel betekenen. Een welkom gevoel, een luisterend oor of iemand actief betrekken bij een activiteit kan voor inwoners een groot verschil maken.”
Dat maakt buurthuizen en ontmoetingscentra zo waardevol. Het zijn plekken waar ontmoeting vanzelf kan ontstaan. Waar mensen binnenlopen voor een activiteit, maar soms vooral behoefte hebben aan contact. “Als we met elkaar zorgen dat mensen gezien worden, kunnen we veel betekenen. Niet door grote oplossingen te bedenken, maar door aandacht te hebben voor elkaar.”
Het mes snijdt aan twee kanten
Wat Fiet minstens zo belangrijk vindt, is de rol van vrijwilligers, ook in dit verhaal. "Waarom doe je vrijwilligerswerk eigenlijk?" vraagt ze vaak aan de deelnemers tijdens trainingen. "Zelf zeg ik altijd heel eerlijk: het houdt mij van de straat", vertelt Fiet met een lach. "Maar vrijwilligerswerk doe je niet alleen voor een ander. Je doet het ook omdat je er zelf blij van wordt, omdat je mensen ontmoet en omdat je iets zinvols wilt doen." Volgens haar mag daar best wat meer aandacht voor zijn. Vrijwilligers ervaren vaak zelf ook meer verbondenheid, meer contacten en een groter gevoel van betekenis. Daarmee draagt vrijwilligerswerk niet alleen bij aan het verminderen van eenzaamheid bij bezoekers van buurthuizen en ontmoetingscentra, maar ook aan het welzijn van de vrijwilligers zelf. "Het mes snijdt aan twee kanten", vat Fiet samen.
Praktische informatie
De workshop Herken jij eenzaamheid? vindt plaats op maandag 28 september van 15.00 tot 18.00 uur in buurthuis De Hoeksteen aan De Amatist 13 in Heerhugowaard. Vanaf 14.30 uur zijn deelnemers welkom.
De workshop is bedoeld voor vrijwilligers van buurthuizen en ontmoetingscentra in Dijk en Waard, maar ook voor andere vrijwilligers. Het wordt aangeboden vanuit de Aanpak Eén tegen Eenzaamheid van gemeente Dijk en Waard in het kader van de Week tegen Eenzaamheid.
Aanmelden kan via buurthuisdehoeksteen@gmail.com(Verwijst naar een e-mailadres).